تبعات اجرای شتاب‌زده کاهش ناگهانی تعرفه واردات خودرو

حسینعلی حاجی‌دلیگانی نماینده مجلس شورای اسلامی در گفت و گو با خبرگزاری صدا و سیما؛ ضمن استقبال از اصل کاهش تعرفه، شیوه اجرای ناگهانی آن را پرآسیب و غیرکارشناسی دانست. 

تعرفه واردات خودرو برای موتور‌های ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ سی‌سی به حدود ۲۰ درصد رسیده و برای سایر خودرو‌ها نیز تعرفه‌ها از سطح ۹۰ و ۶۰ درصد به حدود ۴۰ و ۲۰ درصد کاهش یافته‌اند. 

به گفته این نماینده مجلس، این کاهش قابل توجه، هرچند ممکن است در نگاه نخست به نفع مصرف‌کننده به‌نظر برسد، اما در صورت اجرای ناگهانی، می‌تواند بازار را با شوک‌های ناخواسته مواجه کند.

حاجی‌دلیگانی با بیان اینکه این کاهش باید تدریجی و حساب‌شده باشد، نه یکباره و بدون پیش‌زمینه گفت: اجرای ناگهانی این تصمیم، در حالی که بازار خودرو ایران مستعد التهاب، سوداگری و شوک‌های روانی است، می‌تواند پیامد‌های جدی داشته باشد.

این نماینده مجلس، شوک به تولیدکننده داخلی، افزایش التهاب بازار و کاهش کنترل دولت بر واردات هدفمند را از آسیب‌های کاهش ناگهانی تعرفه‌ها عنوان کرد و افزود: خودروسازان با واردات گسترده و کاهش سریع تعرفه، توان هماهنگی با شرایط جدید را نخواهند داشت. این شوک ناگهانی ممکن است به کاهش تولید، اخراج کارگران و رکود داخلی منجر شود.

وی افزود: کاهش تعرفه ممکن است در کوتاه‌ مدت تقاضای کاذب برای واردات را بالا ببرد. این موضوع می‌تواند زمینه را برای ورود دلالان و واسطه‌ها فراهم کرده و قیمت‌ها را بی‌ثبات کند.

حاجی دلیگانی با اشاره به کاهش کنترل دولت بر واردات هدفمند به عنوان دیگر آسیب کاهش ناگهانی تعرفه‌ها؛ گفت: بدون سازوکار مشخص، واردات بی‌رویه به جای تأمین نیاز واقعی مردم، صرفاً به سود طبقه‌ای خاص خواهد بود که توان مالی بالاتری دارند.

به گفته نائب رییس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی؛ کاهش تعرفه واردات خودرو تصمیم درستی است، اما زمان‌بندی و نحوه اجرای آن اشتباه است.

وی توصیه کرد: این مسیر با یک برنامه‌ریزی بلندمدت و کاهش پلکانی تعرفه‌ها دنبال شود تا بازار، تولیدکننده و نهاد‌های نظارتی فرصت سازگاری داشته باشند.

براساس این گزارش؛ دیدگاه حاجی‌دلیگانی نشان می‌دهد که میان حمایت از مردم و حمایت از تولید داخلی، می‌توان توازنی منطقی برقرار کرد؛ به شرط آنکه تصمیمات کلان، به‌جای عجله و فشار بیرونی، با مطالعه، تدریج و نظارت اجرایی شوند. اصلاح بازار خودرو در گرو رقابت واقعی و تنظیم‌گری هوشمند است نه شوک‌های ناگهانی که ممکن است بیش از سود، زیان به همراه داشته باشند.